Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve net gelir tabii ki bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir böylece odak bölünmez ve not kalitesi artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve notalar daha geç açılır ve bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir soluk kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise narin tonları siler. Güç damakta düşük ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı notalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ile puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir not yeterli olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını net verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada ise duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.